Blog: Maand van de Diabetes

Op zondag 14 november is het Wereld Diabetes Dag. Een jaarlijks terugkerende dag, georganiseerd sinds 1992, waarbij er aandacht wordt gevraagd voor de ziekte Diabetes Mellitus. Het ziektebeeld is algemeen bekend bij mens maar in mindere mate bij dier. Symptomen op tijd herkennen en schakelen wanneer nodig is, is belangrijk voor zowel baas als veterinaire behandelaar. Ook kun je als behandelaar het behandeltraject makkelijker maken door gebruik te van de juiste producten en werkwijze.

Wat is diabetes mellitus?

Wat is diabetes mellitus? Diabetes mellitus is bij zowel mens als dier een veel voorkomende ziekte. Wanneer de pancreas te weinig insuline opneemt wordt er een te hoog insulinegehalte gecreëerd. De pancreas, bekend in de volksmond als de alvleesklier, heeft 2 functies:

1.       Endocriene functie: productie van hormonen

2.       Exocriene functie: aanmaak van verteringsenzymen

Wanneer de eerste functie niet of niet optimaal werkt is er sprake van Diabetes mellitus.

Ondanks de impact van de diagnostisering op zowel het leven van baas als dier, er moet immers een nieuwe routine toegevoegd worden aan het dagelijks leven, kan diabetes met de juiste behandeling onder controle gehouden worden mits de ziekte op tijd wordt herkent.

De bekende symptomen

Baasjes zullen met hun hond of kat aan de bel trekken als het huisdier de bekende symptomen zoals zwak ogend, lusteloosheid, veel plassen en drinken, overgeven, stoppen met eten en drinken, vermagering en stinken vertonen. Behalve bij honden en katten, is diabetes ook een voorkomend ziektebeeld bij cavia’s, degoes en vogels zoals valk-, grasparkieten en toekans. Ook paardachtigen; paarden, pony’s en ezels, kunnen diabetes krijgen.

Bij paardachtigen wordt diabetes gezien als een van de stofwisselingsstoornissen die optreden binnen het enquine metabole syndroom (EMS) en PPID (ook bekend als de ‘ziekte van cushing’). Ook kan een pijnlijke aandoening van de hoeven, meestal aan de voorbenen, optreden. Als gevolg hiervan kan de stoornis ‘hoefbehangen’ geconstateerd worden, te herkennen aan de typische houding waarbij de voorbenen ontlast worden door met de voorbenen naar voren te staan.

Gevoeligheid voor het ontwikkelen van stofwisselingsziektes en erfelijkheid zijn ook factoren die meespelen bij de ontwikkeling van Diabetes.

Type 1 sprake van ontsteking van de pancreas. Bij een acute alvleesklier ontsteking is een goede en intensieve behandeling noodzakelijk. Zonder de juiste behandeling en voeding zal de kans op complicaties groter zijn en zo ook het ontwikkelen van diabetes (suikerziekte).

Type 2 spelen over het algemeen leeftijd, overgewicht en weinig lichaamsbeweging een rol. Diabetes bij katten en EMS bij paarden lijken erg op diabetes type 2 voorkomend zoals bij mensen, ook wel bekend als ouderdomsdiabetes.

Oorzaken en behandeling

Zoals bekend zorgt het hormoon insuline er voor dat het lichaam glucose kan gebruiken voor de energiehuishouding. Wanneer de diagnose diabetes is geconstateerd moet er overgegaan worden op de juiste behandel procedure. Iets wat voor het baasje als spannend ervaren kan worden. Zeker wanneer hij/zij nog nooit geprikt heeft of angst voor naalden ervaart. Een goede uitleg en begeleiding gedurende dit proces is dan ook uiterst belangrijk om de nieuwe dagelijkse routine voor zowel mens als dier als prettig en zo pijnloos mogelijk te laten ervaren.

Zodra er duidelijk is vastgesteld om welk type diabetes het gaat en zodoende ook de juiste combinatie van medicatie, voeding en beweging voorgeschreven kan worden, kun je als behandelaar ervoor kiezen om de patiënt in de beginfase intensief te begeleiden. Steeds meer dierenartspraktijken spelen dan ook in op de hulpvragen die aanwezig blijven na de vaststelling van de diagnose. Het baasje zal dan onder begeleiding van een gecertificeerde diabetesconsulente de behandeling starten, alwaar jij als paraveterinair laat zien middels het gebruik van een glucosemeter en gebruik van glucosestrips hoe te testen.

En natuurlijk hoe vervolgens om te gaan met het prikken en de juiste dosering met een insuline spuit en naald te spuiten. Voor nog meer gemak voor het thuisfront en baas, kan er na de kennismaking met het gebruik van spuit en naald, overgestapt worden op een insulinepen. Dit biedt meer gemak en ook de mogelijkheid aan bijvoorbeeld een buurvrouw of vakantieadres om insuline toe te dienen aan de patiënt. Prikken zal dagelijks of wekelijks op vaste tijdsstippen moeten gebeuren, iets wat samen te oefenen is.  

Regelmatige controles zijn noodzakelijk, omdat de behoefte aan insuline kan veranderen. Het gebruik van urinetest strips is een makkelijke manier om tussentijds te kijken of de bloedwaarden nog in orde zijn en of er eventuele afwijkende hoeveelheden eiwit of glucose terug te vinden zijn in de urine. Maar de controles kunnen ook een mooi moment zijn om even ‘in te checken’ met de baas, en informeren of het prikken nog goed gaan of dat er nog behoefte is aan meer informatie, denk hierbij aan informatieboekjes.